Rozpoczęliśmy od zakończenia. Bowiem onegdaj urwało nam dźwięk, więc staraliśmy się naprawić ten błąd dziejów. Omówiliśmy krótko, jak historia potrafi nas zaskoczyć, gdy kurczowo trzymamy się sprawdzonych rozwiązań. Zrobiliśmy to na ulubionym przykładzie jednego z nas, czyli historii Śląska.
Ale odnieśliśmy się potem do współczesnej sytuacji, a konkretnie – do działań partii politycznych i ich odcinania się od rzeczywistości. Szukaliśmy też miejsca dla intelektualistów w świecie, który nie chce dyskutować, a woli się gniewać. I nawet je znaleźliśmy! To miejsce, znaczy się.
A potem przedstawiliśmy ciekawoski – o księciu Henryku Probusie i jego idei korony królewskiej w Polsce. Drugi z nas opowiadał także o władzy jednego człowieka w powojennych, zachodnich Niemczech. Ale bynajmniej nie polityka, a kogoś głęboko związanego z próbą odnowy polsko-niemieckich relacji i pojednania między narodami.
Przeszliśmy płynnie do dyskusji nad tym, czym jest recenzowanie? Omawianie – krytyczne – publikacji i badań. Staraliśmy się odróżnić mówienie o pracach popularnonaukowych od recenzowania prac naukowych. W tym pierwszym przypadku raczej chcielibyśmy wspierać to, co dobre, niż krytykować słabsze tytuły.
Natomiast w tym drugim jesteśmy zdania, że częścią naszego zadania jest utrzymywanie mechanizmu krytycznego podejścia do hipotez naukowych. Nauka jest systemem samoregulującym, eliminującym siłą wewnętrznej krytyki słabe badania i pomysły. Ale to działa tylko wtedy, kiedy istnieje krytyczne – nie krytykanckie! – podejście do badań akcentujące to, co dobre i dążące do poprawienia tego, co słabsze.
Niestety, dziś czasy sprzyjają głośnym atakom lub milczeniu, by nie narażać się samemu na te ataki. Jednak taka, cicha, letnia nauka nie przyniesie nam pożytku. Doprowadzi do ingerencji z zewnątrz, które będą wskazywać, co ma być słuszne, a co nie w myśleniu o rzeczywistości. A wtedy zabraknie głosów krytycznych – bo uciszono je wcześniej.
Wymienione w czasie audycji publikacje i materiały:
- Axel Feuß, Niemiecko-polska wystawa Canaletta w Dreźnie, Warszawie i Essen 1963-1966, „www.porta-polonica/de”, https://www.porta-polonica.de/pl/atlas-miejsc-pami%C4%99ci/niemiecko-polska-wystawa-canaletta-w-dreznie-warszawie-i-essen-1963-1966?page=1#body-top
