Obraz nam się walił. No i dobrze, ale ważne były także tematy kolejowe.
Rozmawialiśmy też o różnicach między prowadzeniem zajęć na studiach w Polsce i Niemczech. W ciekawostkach jeden z nas zagłębił się w popartową instalację o aktualnej wymowie. Drugi nawiązał geograficznie do tematu akcentując szczególne wykorzystanie lotnictwa cywilnego. Ponadto przybliżyliśmy reportaż poświęcony historii amerykańskiego filmu, wyobraźni i społeczeństwa.
I zmieniając mocno kont spojrzenia, także podwójną biografię dwójki Polaków pochodzenia żydowskiego, którzy przetrwali II wojnę światowa, ale już nie antysemityzm czasów PRL-u. Potem zaanonsowaliśmy zbiór studiów obecności „wypędzeni”, czyli przymusowych migracji w polityce historycznej i kulturze pamięci Europy Środkowej. Jeden z nas przedstawił nieco konfundujący stan polskiej literatury dotyczącej zamachu na niemieckiego dyktatora w Wilczym Szańcu. Wskazał także na publikacje tłumaczone na język polski, a dotyczące zamachu.
Głównym tematem naszego spotkania uczyniliśmy dyskusję nad polskim dyskursem popularyzującym tematy historyczne. A precyzując – nad dominacją dyskursu „centralnego”, niezależnie od szczegółowych tematów w nim poruszanych, i budowaniem odrębnych nurtów zakorzenionych w środowiskach od Centrali oddalonych.
W rezultacie w przestrzeni publicznej słychać głównie autorów związanych z głównymi publikatorami, niekoniecznie prezentujących pogłębioną wiedzę na podejmowane tematy. Jednocześnie specjaliści znajdujący się poza zasięgiem wzroku animatorów żyjących w Centrali prowadzą swoje badania, próbują je popularyzować – ale nie przebijają się poza rynek lokalny, co najwyżej regionalny.
Zatem widzimy postępującą ‘prowincjonalizację’ popularyzatorskiego dyskursu historycznego. Nie w sensie utraty jakości, ale budowania wartościowych, odrębnych od siebie dyskursów. Które nie mają wpływu na czasami dyskusyjnej jakości, ale zawsze mężnie wspierany przez Centralę dyskurs dominujący.
Wymienione w czasie rozmowy publikacje i materiały:
- Maciej Jarkowiec, Na bulwarach czyhają potwory. Filmowa historia Ameryki, Warszawa 2024, https://wydawnictwoagora.pl/na-bulwarach-czyhaja-potwory-filmowa-historia-ameryki/
- Katarzyna Kwiatkowska-Moskalewicz, Stygmat. Helena Wolińska i Włodzimierz Brus. Biografia, Warszawa 2026 https://wydawnictwoagora.pl/stygmat-helena-wolinska-i-wlodzimierz-brus-biografia/
- Przeciw antysemityzmowi 1936-2009 (tom 1-3), https://www.universitas.com.pl/pl/ksiazki/446-przeciw-antysemityzmowi-1936-2009-tom-1-3.html
- Katrin Boeckh (Hg.), Vertreibung und Erinnerung. Forschungsstand und Geschichtspolitik im östlichen Europa, https://www.steiner-verlag.de/Vertreibung-und-Erinnerung/9783515140539
- Kańtor Gabriela Anna, Ostatni spisek. Mazurskie kulisy zamachu na Hitlera, https://www.empik.com/ostatni-spisek-mazurskie-kulisy-zamachu-na-hitlera-kantor-gabriela-anna,p1646092408,ksiazka-p
- Felix Bohr, Wilczy Szaniec. Sekrety tajnej kwatery Hitlera na Mazurach, https://www.empik.com/wilczy-szaniec-sekrety-tajnej-kwatery-hitlera-na-mazurach-bohr-felix,p1727066010,ksiazka-p
